2.8 潮汐势(Tidal Potential)
潮汐势是由地球、月球与太阳相对运动引起的重力变化所产生的体力,作用于整个计算域。该强迫在频率空间展开,可表示为多个潮汐分潮的叠加。模型以“平衡潮”(equilibrium tide)的形式实现,可理解为若地球表面完全被水覆盖时理论上会出现的水位起伏。该强迫以附加项(平衡潮水位梯度)进入动量方程,使得水位 $\eta$ 可视为实际水位与平衡潮势的叠加:
$$ \eta=\eta_{ACTUAL}+\eta_{T}\tag{2.97} $$
平衡潮势 $\eta_T$ 表达为:
$$ \eta_{T}=\sum_{i}e_{i}H_{i}f_{i}L_{i}\cos\Big(2\pi\frac{t}{T_{i}}+b_{i}+i_{0}x\Big)\tag{2.98} $$
其中:$i$ 为分潮编号(按顺序编号);$e_i$ 为考虑 Love 数的地潮修正;$H_i$ 为振幅;$f_i$ 为交点因子(nodal factor);$L_i$ 见下;$t$ 为时间;$T_i$ 为分潮周期;$b_i$ 为初相;$x$ 为位置经度。
相位 $b_i$ 基于月、日相对地球的运动,可写为:
$$ b_{i}=(i_{1}-i_{0})s+(i_{2}+i_{0})h+i_{3}p+i_{4}N+i_{5}p_{s}+u_{i}\sin(N)\tag{2.99} $$
其中:$i_0$ 为 species;$i_1$ 至 $i_5$ 为 Doodson 数;$u_i$ 为交点调制项(见表 2.3);天文参数 $s,h,p,N,p_s$ 见表 2.2。
<table border="1" style="margin:auto; width:max-content;"><tr><td style="text-align:center;">月球平均黄经</td><td style="text-align:center;">$s$</td><td style="text-align:center;">$277.02+481267.89T+0.0011T^{2}$</td></tr><tr><td style="text-align:center;">太阳平均黄经</td><td style="text-align:center;">$h$</td><td style="text-align:center;">$280.19+36000.77T+0.0003T^{2}$</td></tr><tr><td style="text-align:center;">月球近地点黄经</td><td style="text-align:center;">$p$</td><td style="text-align:center;">$334.39+4069.04T-0.0103T^{2}$</td></tr><tr><td style="text-align:center;">月球升交点黄经</td><td style="text-align:center;">$N$</td><td style="text-align:center;">$259.16-1934.14T+0.0021T^{2}$</td></tr><tr><td style="text-align:center;">近日点黄经</td><td style="text-align:center;">$p_{s}$</td><td style="text-align:center;">$281.22+1.72T+0.0005T^{2}$</td></tr></table>
表 2.2 中的时间 $T$ 为自 1900-01-01(UTC)起算的儒略世纪(Julian century),即 $T=(365(y-1900)+(d-1)+i)/36525$,其中 $i=\text{int}(y-1901)/4$,$y$ 为年份,$d$ 为年内日序号。
$L$ 依赖于 species 编号 $i_0$ 与纬度 $\phi$,可取为:
$$ i_{0}=0,\quad L=3\sin^{2}(\phi)-1 $$
$$ i_{0}=1,\quad L=\sin(2\phi) $$
$$ i_{0}=2,\quad L=\cos^{2}(\phi) $$
交点因子 $f_i$ 表示对调和分析的调制;部分分潮可用表 2.3 的形式表示。
<table border="1" style="margin:auto; width:max-content;"><tr><td style="text-align:center;"></td><td style="text-align:center;">$f_{i}$</td><td style="text-align:center;">$u_{i}$</td></tr><tr><td style="text-align:center;">$M_{m}$</td><td style="text-align:center;">$1.000-0.130\cos(N)$</td><td style="text-align:center;">$0$</td></tr><tr><td style="text-align:center;">$M_{f}$</td><td style="text-align:center;">$1.043+0.414\cos(N)$</td><td style="text-align:center;">$-23.7\sin(N)$</td></tr><tr><td style="text-align:center;">$Q_{1},\,O_{1}$</td><td style="text-align:center;">$1.009+0.187\cos(N)$</td><td style="text-align:center;">$10.8\sin(N)$</td></tr><tr><td style="text-align:center;">$K_{1}$</td><td style="text-align:center;">$1.006+0.115\cos(N)$</td><td style="text-align:center;">$-8.9\sin(N)$</td></tr><tr><td style="text-align:center;">$2N_{2},\,\mu_{2},\,\nu_{2},\,N_{2},\,M_{2}$</td><td style="text-align:center;">$1.000-0.037\cos(N)$</td><td style="text-align:center;">$-2.1\sin(N)$</td></tr><tr><td style="text-align:center;">$K_{2}$</td><td style="text-align:center;">$1.024+0.286\cos(N)$</td><td style="text-align:center;">$-17.7\sin(N)$</td></tr></table>